4.4 Canonvorming van het Nieuwe Testament - Gefundeerd Geloof

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Is de Bijbel waar? > NT Teksten
☼ Bewijsstuk 10: De canonvorming van het Nieuwe Testament
De officiële vorming en acceptatie van het huidige Nieuwe Testament kwam langzaam tot stand. In de eerste jaren werd het ‘goede nieuws’ over het christendom mondeling doorgegeven. Predikers, van wie velen Jezus hadden gezien en Hem hadden horen onderwijzen, deelden deze levendige herinneringen met anderen en proclameerden de tijding van zijn dood, begrafenis en opstanding.
De officiële vorming en acceptatie van het huidige Nieuwe Testament kwam langzaam tot stand. In de eerste jaren werd het ‘goede nieuws’ over het christendom mondeling doorgegeven. Predikers, van wie velen Jezus hadden gezien en Hem hadden horen onderwijzen, deelden deze levendige herinneringen met anderen en proclameerden de tijding van zijn dood, begrafenis en opstanding.
Echter, naarmate de jaren verstreken, terwijl de kerk zich uitbreidde naar Klein-Azie en Italië, werd de behoefte aan geschreven aantekeningen over Jezus en de apostelen steeds groter. Als een ouder wordende apostel drong Petrus er bijvoorbeeld bij zijn lezers op aan om met name te vertrouwen op datgene wat hij had geschreven (2 Petrus 1). Uiteindelijk zouden deze geschriften dezelfde status krijgen als het Hebreeuwse Oude Testament.
Er bestaat geen twijfel over dat de vroegst geaccepteerde geschriften in de prille canon van het Nieuwe Testament de brieven waren die Paulus had geschreven rond het jaar 50 n.Chr. Al snel kwamen de evangeliën, de herinneringen van de apostelen, ook beschikbaar. Dankzij de brieven van de leiders van de vroege kerk weten we dat rond 100 n.Chr. alle boeken van wat we nu het Nieuwe Testament noemen (behalve een paar brieven en het boek Openbaringen) impliciet geaccepteerd waren als onderdeel van de canon.
De vroegst bekende poging om een officiële lijst te maken is uit 140 n.Chr. (nu bekend als Marcions canon). Deze lijst van Marcion bevatte slechts tien van Paulus’ brieven en het evangelie van Lucas. Marcion was een gnostische ketter27 (hij geloofde dat de God van het Oude Testament niet de God van het Nieuwe Testament was en hij wees het menszijn van Jezus af). Hij had een sterke afkeer van de Joodse aspecten in de evangeliën. Zijn lijst werd al snel als ketterij beschouwd door de leiders van de vroege kerk, maar vormde tevens een aansporing voor het vaststellen van een formele canon.
Dat conflict in de tweede eeuw was volgens Bijbelgeleerden de aanleiding voor de kerk tot het vaststellen van authentieke apostolische verwantschap als het hoofdbepalende criterium voor canonieke status. Een boek moest óf geschreven zijn door een apostel/discipel van Jezus (Matteüs, Johannes, Petrus, Paulus) óf door iemand die nauw betrokken was bij een apostel/discipel (Lucas door zijn verbondenheid met Paulus, Petrus en anderen, Marcus als de ‘stem’ van Petrus, Jakobus en Judas als de broers van Jezus). Als gevolg daarvan werden sommige geschriften van de tweede en derde generatie christenen uitgesloten (waaronder de brieven van de leiders van de vroege kerk die we eerder hebben besproken).
In het jaar 397 n.Chr. (tijdens het Concilie van Carthago) werd ten slotte een lijst samengesteld die brede acceptatie vond. Er was weinig onenigheid, behalve over de boeken van Jakobus, Judas (allebei broers van Jezus, maar van wie bekend was dat ze geen discipelen waren gedurende zijn leven), 2 Petrus, 2 en 3 Johannes en Openbaringen. Deze boeken werden uiteindelijk geaccepteerd en opgenomen in het Nieuwe Testament.
Gebaseerd op zijn onderzoek over de manuscriptbewijzen voor het Nieuwe Testament schreef de grote klassieke Bijbelgeleerde Sir Frederic Kenyon:
 
De tijd tussen de datum van de originele samenstelling en het vroegste nog bestaande bewijs is zo kort dat het in feite te verwaarlozen is en de laatste grond voor enige twijfel dat de Heilige Schrift zo degelijk aan ons is doorgegeven zoals ze is geschreven, is nu weggenomen. Zowel de authenticiteit als de algemene zuiverheid van de boeken van het Nieuwe Testament mogen eindelijk als een vaststaand feit aangenomen worden.

Windmill Ministries
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu