5.1 Wie schreef het Nieuwe Testament? - Gefundeerd Geloof

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Is de Bijbel waar? > Auteurschap v/h NT
5. Auteurschap en datering van het Nieuwe Testament
‘Zo zond ook onze Here Jezus Christus (…) zijn apostelen als priesters erop uit met prachtig gesmede trompetten. Als eerste blies Matteüs de priesterlijke trompet van zijn evangelie. Ook Marcus, Lucas en Johannes – ieder blies een partij op zijn priesterlijke trompet. Bovendien blaast Petrus op de twee trompetten van zijn brieven, alsook Jakobus en Judas. Maar nog steeds is het aantal niet compleet en dan komt Johannes en geeft het trompetgeschal ten beste van zijn brieven en de openbaringen. En Lucas, door het beschrijven van de handelingen van de apostelen. En de laatste van allen, en trouwens tevens degene die zei: ‘Ik denk dat God ons als allerlaatsten als apostelen heeft doen uitgaan’, haalt door het schallen van de veertien trompetten van zijn brieven de muren van Jericho omver, ja zelfs tot en met de funderingen, dat wil zeggen alle instrumenten van afgoderij en van de dogma’s van de filosofen.’
(Origenes, ca. 254 n.Chr.)
Wie schreef het Nieuwe Testament?

Het Nieuwe Testament heeft 27 individuele boeken waarvan de meerderheid (21) een verzameling brieven is die geschreven zijn aan een bepaalde persoon, een bepaalde kerk of aan de gelovige gemeenschap in het algemeen. De meeste van deze brieven zijn geschreven in een stijl die in die tijd gebruikelijk was, waarbij de naam van de schrijver aan het begin van de brief staat (uitzonderingen hierop zijn de boeken Hebreeën en 1, 2 en 3 Johannes). Daarnaast maakt het boek Openbaring diverse expliciete aanspraken op het auteurschap van de apostel Johannes. De meeste brieven en het boek Openbaring zijn daarom duidelijk over de identiteit van de schrijver. We hoeven alleen maar te verifiëren of de naam inderdaad verwijst naar de persoon van wie wij denken dat die bedoeld wordt (de afwezigheid van achternamen maakt dit wat moeilijker) en we moeten er zeker van zijn dat de brief echt is en geen vervalsing.
De evangeliën en het boek Handelingen vermelden geen naam van een schrijver. Gelukkig zijn er de overleveringen van de vroege kerk, alsmede een aantal indicaties in de documenten zelf, die ons aanwijzingen en aanknopingspunten geven over de identiteit van de schrijver.
Auteurschap en datum zijn nauw met elkaar verbonden. Zoals we eerder hebben gezien, was het belangrijkste criterium voor de canonvorming van de boeken van het Nieuwe Testament het auteurschap van een persoonlijke discipel/apostel van Jezus of van iemand die nauw bij een van hen betrokken was geweest. De datum voor het boek moet uiteraard tijdens het leven van de voorgestelde auteur liggen. En daarom zullen we ze tezamen onderzoeken.
In tegenstelling tot het Oude Testament zijn alle boeken van het Nieuwe Testament in de tijdsduur van één generatie geschreven. Waarschijnlijk kenden alle schrijvers elkaar. Sommigen kenden elkaar erg goed (zoals Petrus en Johannes), sommigen alleen op afstand (zoals Paulus en Jakobus), terwijl anderen elkaar misschien nooit persoonlijk hadden ontmoet, maar toch heeft een ieder van alle anderen geweten.
Logisch gezien kunnen de boeken in de volgende groepen worden verdeeld:
De synoptische evangeliën en Handelingen: Beschrijvingen van de geboorte, het leven, de evangeliebediening, het overlijden, en de opstanding van Jezus zoals is weergegeven in de evangeliën door Matteüs, Marcus en Lucas, alsmede de geschiedenis van de apostolische kerk en de evangelisatiereizen van Paulus.
Het evangelie van Johannes: Het onderwijs, de evangeliebediening, dood en opstanding van Jezus vastgelegd door de apostel Johannes.
De brieven van Paulus: Een verzameling van dertien onderwijzende brieven geschreven door de apostel Paulus aan zeven gemeenten die hij had gesticht en aan sommigen van zijn naaste discipelen.
• De andere brieven en het boek Openbaring: Acht andere (onderwijzende) brieven geschreven aan diverse gemeenten en christenen door de apostelen Petrus en Johannes en door Jakobus en Judas, beiden (half)broers van Jezus. Het boek Openbaring is gericht aan gemeenten die intense vervolging ondergaan.
 
Vanuit een bewijsperspectief zijn de evangeliën, het boek Handelingen en de brieven van Paulus de belangrijkste teksten en daarom zullen we onze discussie tot deze boeken beperken.  
Wie heeft de evangeliën geschreven?

De evangeliën (Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes) worden door veel personen gezien als de meest gewijde christelijke geschriften. Zij proclameren door middel van dramatische verhalen, vastgelegde preken, uitspraken en theologische uiteenzettingen het verhaal van Jezus en de betekenis van zijn leven, kruisiging en opstanding. De evangeliën worden grotendeels als het gezaghebbende verslag van Jezus’ woorden en daden gezien. Het zijn de herinneringen van de oorspronkelijke discipelen (zoals Matteüs en Johannes) of van nauw betrokkenen bij de apostelen (zoals Marcus en Lucas).
Wie heeft het evangelie van Matteüs geschreven? Het meest voor de hand liggende antwoord is Matteüs, maar niet iedereen is het daarmee eens. Menig Bijbelgeleerde is van mening dat er geen overtuigend argument is dat zelfs maar één van de evangeliën inderdaad is geschreven door degene naar wie het is genoemd. In een poging om de geloofwaardigheid van de teksten te verhogen werd de naam misschien later, door een onbekend persoon, met het evangelie verbonden. Dit is de mening van Bijbelcritici die de in de evangeliën vermelde wonderen afwijzen en beweren dat de opstanding slechts een legende is. Men kan zich alleen maar afvragen wat voor bewijs zulke critici ooit zou kunnen overtuigen. Kennis over de Bijbel is geen garantie voor objectiviteit en het is duidelijk dat vele kundige Bijbelgeleerden persoonlijke voorkeuren hebben. Dit laat nogmaals het belang zien van het onderzoeken van bewijzen van beide kanten van elk meningsverschil.
Informatie over de auteurs komt uit twee bronnen:

Externe bewijzen: uitspraken over het evangelie in buitenbijbelse bronnen, inclusief de leiders van de vroegchristelijke kerk alsmede de Christelijke overlevering.
Interne aanwijzingen: de aanwijzingen die de evangeliën zelf geven over de schrijver.
Tijdlijn v/d Nieuwe Testament

Windmill Ministries
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu